Καλάθι

ΚανναβινοειδήΈρευνεςEνδοκανναβινοειδές σύστημα

Η επιστήμη πίσω από την κάνναβη και την ομοιόσταση

By 31 Αυγούστου 2019 No Comments

(Αναδημοσίευση με μετάφραση από: ROYAL QUEEN SEEDS, “The Science
Behind Cannabis And Homeostasis” https://www.royalqueenseeds.com/blogthe-science-behind-cannabis-and-homeostasis-n960 , 7 Aug 2018)

Επιμέλεια άρθρου : Σίμος Δαλκυριάδης

Τα κανναβινοειδή από το φυτό της κάνναβης λειτουργούν με συγκεκριμένους
τρόπους στο ανθρώπινο σώμα. Στοχεύουν τους υποδοχείς κανναβινοειδών
του ενδοκανναβινοειδούς συστήματος, που εργάζονται για την επίτευξη της
ομοιόστασης.
Η ομοιόσταση (homeostasis) ορίζεται ως η τάση προς μια σχετικά σταθερή
ισορροπία μεταξύ των αλληλεξαρτώμενων στοιχείων, ειδικά όπως
διατηρούνται από τις φυσιολογικές διαδικασίες. Με απλά λόγια, η
ομοιόσταση είναι μια κατάσταση βιολογικής ισορροπίας στο σώμα. Οι
εξωτερικοί παράγοντες, όπως η θερμότητα και το κρύο και οι εσωτερικές
αλλαγές όπως η πίεση του αίματος και το pH, ενεργοποιούν φυσιολογικές
ομαδοποιήσεις στο σώμα που το επαναφέρουν στην ισορροπία. Αυτές οι
διαδικασίες συμβαίνουν συνεχώς και είναι ζωτικής σημασίας για την επιβίωση
του οργανισμού.
ΚΑΝΑΒΗ ΚΑΙ ΟΜΟΙΟΣΤΑΣΗ
Είναι ενδιαφέρον ότι οι χημικές ουσίες που προέρχονται από το φυτό της
κάνναβης έχουν αποδειχθεί ότι επηρεάζουν σε μεγάλο βαθμό την ομοιόσταση
μέσα στο σώμα. Έχουν την ικανότητα να μειώνουν και να ενισχύουν τη
δραστηριότητα ορισμένων συστημάτων, τελικά ενεργώντας ως βιολογικοί
ρυθμιστές. Τα κανναβινοειδή επιτυγχάνουν αυτά τα αποτελέσματα εν μέρει
δρώντας στο Ενδοκανναβινοειδές Σύστημα (ΕΚΣ)[1], ένα σύστημα που
αποτελείται από ένζυμα, σηματοδοτικά λιπίδια και υποδοχείς συζευγμένους
με πρωτεΐνη G γνωστούς ως υποδοχείς CB1 και CB2.
[1] “What Is The Endocannabinoid System And How Does It Work?” (Τι είναι το
Ενδοκανναβινοειδές Σύστημα και πώς λειτουργεί;)
https://www.royalqueenseeds.com/content/140-understanding-the-endocannabinoid-system
Τα (έξω)κανναβινοειδή αλληλεπιδρούν με αυτούς τους υποδοχείς λόγω της
δομικής τους ομοιότητας με μόρια που δημιουργούνται μέσα στο σώμα,
γνωστά ως ενδοκανναβινοειδή, χημικές ουσίες που παίζουν επίσης βασικό
ρόλο στην ομοιόσταση.
Μια μελέτη του 2008[2] που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Endocrine,
Metabolic & Immune Disorders Drug Targets εξηγεί τον σημαντικό ρόλο του
ΕΚΣ στην ομοιόσταση, δηλώνοντας τη συμμετοχή του στη νευροπροστασία και
στην ενίσχυση της νευρικής πλαστικότητας, στην ανοσία και την αντιμετώπιση
της φλεγμονής, στην απόπτωση και την αντιμετώπιση της καρκινογένεσης,
στον πόνο και την συναισθηματική μνήμη και στην πείνα, στην διατροφή και
στον μεταβολισμό.
[2] Viveros MP, de Fonseca FR, Bermudez-Silva FJ, McPartland JM “Critical role of the
endocannabinoid system in the regulation of food intake and energy metabolism, with
phylogenetic, developmental, and pathophysiological implications” (Ο κρίσιμος ρόλος του
ενδοκανναβινοειδούς συστήματος στη ρύθμιση της πρόσληψης τροφής και του ενεργειακού
μεταβολισμού, με φυλογενετικές, αναπτυξιακές και παθοφυσιολογικές επιπτώσεις) Endocr Metab
Immune Disord Drug Targets. 2008 Sep;8(3):220-30.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18782018
Περίληψη
“Το ενδοκανναβινοειδές σύστημα (ΕΚΣ) αποτελείται από δύο υποδοχείς (CB(1) και CB(2)),
αρκετούς ενδογενείς προσδέτες (κυρίως ανανδαμίδιο και 2-AG) και πάνω από δώδεκα ένζυμα
που μεταβολίζουν συνδέτη. Το ΕΚΣ έχει βαθιές φυλογενετικές ρίζες και ρυθμίζει πολλές πτυχές
της εμβρυολογικής ανάπτυξης και της ομοιόστασης, συμπεριλαμβανομένης της νευροπροστασίας
και της νευρικής πλαστικότητας, της ανοσίας και της φλεγμονής, της απόπτωσης και της
καρκινογένεσης, του πόνου και της συναισθηματικής μνήμης και το επίκεντρο αυτής της
ανασκόπησης: πείνα, τροφή και μεταβολισμός. Το ΕΚΣ ελέγχει την ενεργειακή ισορροπία και τον
μεταβολισμό των λιπιδίων κεντρικά (στους υποθαλάμους και τις mesolimbic οδούς) και
περιφερικά (στα λιποκύτταρα και τα παγκρεατικά κύτταρα νησίδων), ενεργώντας μέσω
πολυάριθμων ανορεξινικών και ορεξιγενών οδών (πχ., γκρελίνη, λεπτίνη, ορεξίνη, αδιπονεκτίνη,
ενδογενή οπιοειδή και ορμόνη απελευθέρωσης κορτικοτροπίνης). Η παχυσαρκία οδηγεί σε
υπερβολική παραγωγή ενδοκανναβινοειδών από τα λιποκύτταρα, γεγονός που οδηγεί τον CB(1)
σε feed-forward δυσλειτουργία. Φυλογενετική έρευνα υποδεικνύει ότι τα γονίδια για τα
ενδοκανναβινοειδή ένζυμα, ειδικά τα DAGLalpha και NAPE-PLD, μπορεί να φιλοξενήσουν ήπια
επιβλαβή αλληλόμορφα που εκφράζουν φαινότυπους σχετιζόμενους με τη νόσο. Διάφοροι CB(1)
ανάστροφοι αγωνιστές έχουν αναπτυχθεί για τη θεραπεία της παχυσαρκίας,
συμπεριλαμβανομένων των rimonabant, taranabant και surinabant. Αυτά τα φάρμακα είναι
αποτελεσματικά στη μείωση της πρόσληψης τροφής, καθώς και στο κοιλιακό λίπος και στους
καρδιομεταβολικούς παράγοντες κινδύνου. Ωστόσο, δεδομένων των μυριάδων ευεργετικών
ρόλων του ΕΚΣ, δεν πρέπει να αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι ο συστημικός αποκλεισμός CB(1)
προκαλεί διάφορες δυσμενείς επιπτώσεις. Εναλλακτικές λύσεις στον συστηματικό αποκλεισμό
περιλαμβάνουν τους CB(1) μερικούς αγωνιστές, τα πλειοτροπικά φάρμακα, τους περιφερικά
περιορισμένους ανταγωνιστές, τους αλλοστερικούς ανταγωνιστές και τη διαμόρφωση του
ενδοκανναβινοειδούς συνδέτη. Το ΕΚΣ προσφέρει διάφορους συγκεκριμένους στόχους για τη
διαχείριση της παχυσαρκίας και των σχετικών καρδιομεταβολικών συνεπειών της”.
Διάφορα φυσιολογικά συστήματα συνεργάζονται για να βοηθήσουν το σώμα
να επιτύχει ομοιοστασία. Ο υποθάλαμος, ένας αδένας που βρίσκεται στον
εγκέφαλο, είναι υπεύθυνος για τη διατήρηση αυτής της ισορροπίας. Αυτός ο
αδένας συνδέει το ενδοκρινικό σύστημα και τα νευρικά συστήματα και
παράγει απελευθέρωση και αναστολή των ορμονών που οδηγούν σε
ορμονικούς καταρράκτες σε όλο το σώμα.
Το ΕΚΣ βρίσκεται στον υποθάλαμο, όπου παίζει ρυθμιστικό ρόλο στη
διατήρηση της ομοιόστασης, βοηθώντας στη ρύθμιση της πρόσληψης τροφής
και του ενεργειακού μεταβολισμού.
ΚΥΚΛΟΙ ΕΠΑΝΑΤΡΟΦΟΔΟΤΗΣΗΣ
Η ομοιόσταση επιτυγχάνεται μέσω αμφότερων των βρόχων αρνητικής και
θετικής ανάδρασης, με την πιο συνηθισμένη απάντηση να είναι οι βρόχοι
αρνητικής ανάδρασης. Οι βρόχοι αρνητικής ανάδρασης είναι μια κανονιστική
διαδικασία στην οποία ένα ερέθισμα καταλύει ένα αντίθετο αποτέλεσμα
προκειμένου να διατηρηθεί μια συγκεκριμένη κατάσταση. Ένας θερμοστάτης
είναι ένα εξαιρετικό παράδειγμα αυτού, καθώς είναι μια συσκευή που αλλάζει
αυτόματα τη θερμοκρασία (απόκριση) όταν φτάσει σε ένα συγκεκριμένο
σημείο (ερέθισμα).
Οι βρόχοι αρνητικής ανάδρασης αποτελούνται από 4 κύρια στοιχεία. Το
πρώτο είναι ένα ερέθισμα, το δεύτερο είναι ένας αισθητήρας, το τρίτο είναι το
κέντρο ελέγχου και το τέταρτο είναι ένας τελεστής. Οι βρόχοι αρνητικής
ανάδρασης εμπλέκονται στην ομοιόσταση όταν πρόκειται για τη ρύθμιση της
θερμοκρασίας, την αρτηριακή πίεση, τη ρύθμιση του θυρεοειδούς και τη
ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα.
Ας χρησιμοποιήσουμε τη ρύθμιση της θερμοκρασίας ως παράδειγμα. Οι
βρόχοι αρνητικής ανάδρασης προσπαθούν να διατηρούν το σώμα μας σε
σταθερή θερμοκρασία 37° C. Ένας πιθανός παράγοντας που προκαλεί αύξηση
της θερμοκρασίας του σώματος μπορεί να είναι η εξωτερική θερμοκρασία
(ερέθισμα). Το σώμα ανιχνεύει αυτό το ερέθισμα μέσω εξειδικευμένων
νευρικών κυττάρων που ανιχνεύουν μεταβολές θερμοκρασίας, γνωστές ως
θερμοϋποδοχείς (αισθητήρας). Οι θερμικοί υποδοχείς στέλνουν έπειτα ένα
σήμα στον εγκέφαλο/υποθάλαμο (κέντρο ελέγχου), το οποίο στη συνέχεια
διαστέλλει τα αιμοφόρα αγγεία και προκαλεί εφίδρωση (απόκριση). Αυτή η
διαδικασία συνεχίζεται έως ότου επιτευχθεί ομοιόσταση.
Οι βρόχοι θετικής ανάδρασης είναι διαφορετικοί στο ότι διατηρούν την
κατεύθυνση του ερεθίσματος και μπορεί ακόμη και να το επιταχύνουν. Ένα
παράδειγμα αυτού είναι η ενεργοποίηση του παράγοντα πήξης κατά τη
διάρκεια της πήξης ή της θρόμβωσης του αίματος. Ένα άλλο παράδειγμα είναι
οι συσπάσεις της μήτρας κατά τη γέννηση.
ΟΜΟΙΟΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΝΟΣΗΜΑ
Μια μελέτη του 2016[3] που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Cell αναφέρει ότι οι
αλλαγές στην ανθρώπινη οικολογία, όπως η διατροφή, η σωματική
δραστηριότητα, η πυκνότητα του πληθυσμού και η έκθεση σε μικροβιακά
στοιχεία, έχουν αλλάξει δραματικά τα είδη των ανθρώπινων ασθενειών του
περασμένου αιώνα. Αυτές οι σύγχρονες ασθένειες περιλαμβάνουν δύο κύρια
χαρακτηριστικά: διαταραχή της ομοιόστασης και χρόνια φλεγμονή.
[3] Maya E. Kotas, Ruslan Medzhitov “Homeostasis, Inflammation, and Disease Susceptibility”
(Ομοιοστασία, φλεγμονή και ευαισθησία στις ασθένειες) Cell. 2015 Feb 26;160(5):816–827.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4369762/
Περίληψη
“Ενώ ο εκσυγχρονισμός έχει αυξήσει δραματικά τη διάρκεια ζωής, έχει παρατηρηθεί επίσης και ο
αυξανόμενος επιπολασμός ασθενειών όπως η παχυσαρκία, η υπέρταση και ο διαβήτης τύπου 2.
Τέτοιες χρόνιες, επίκτητες ασθένειες προκύπτουν όταν ο κανονικός φυσιολογικός έλεγχος πάει
στραβά και έτσι μπορεί να θεωρηθεί ως αποτυχία της ομοιόστασης. Ωστόσο, ενώ σχεδόν κάθε
διαδικασία στη φυσιολογία του ανθρώπου βασίζεται σε ομοιοστατικούς μηχανισμούς για
σταθερότητα, μόνο μερικοί έχουν καταδείξει ευπάθεια στην δυσλειτουργία. Επιπλέον, η χρόνια
φλεγμονή είναι ένας κοινός συνεργάτης των ασθενειών της ομοιόστασης, όμως η βάση για αυτή
τη σχέση δεν είναι πλήρως κατανοητή. Εδώ εξετάζουμε το σχεδιασμό των ομοιοστατικών
συστημάτων και συζητούμε τα καθολικά χαρακτηριστικά των κυκλωμάτων ελέγχου που
λειτουργούν σε επίπεδο κυττάρων, ιστών και οργανισμών. Προτείνουμε ένα πλαίσιο για την
ταξινόμηση των ομοιοστατικών σημάτων που βασίζεται σε διαφορετικές κατηγορίες
ομοιοστατικών μεταβλητών στις οποίες αναφέρονται. Τέλος, συζητάμε πώς η προσαρμοστικότητα
των ομοιοστατικών συστημάτων με ρυθμιζόμενα σημεία ρύθμισης δημιουργεί ευπάθεια στις
δυσλειτουργίες και στις ασθένειες. Αυτό το πλαίσιο υπογραμμίζει τις θεμελιώδεις παραλλαγές
μεταξύ των οργανοστατικών και των φλεγμονωδών μηχανισμών ελέγχου και παρέχει μια νέα
προοπτική για τη φυσιολογία της προέλευσης της φλεγμονής”.
Τα ομοιοστατικά συστήματα μπορούν να έχουν σταθερό σημείο ή πολλαπλά
ρυθμιζόμενα σημεία ρύθμισης. Ομοιοστατικές ασθένειες μπορεί να
προκύψουν όταν ένα σύστημα κολλήσει σε μια εναλλακτική σταθερή
κατάσταση. Ορισμένες ασθένειες που προέρχονται από ομοιοστατική
διαταραχή περιλαμβάνουν τις δυσλιπιδαιμία, διαβήτη, παχυσαρκία, υψηλή
αρτηριακή πίεση, αρθρίτιδα, οστεοπόρωση, διαταραχές του θυρεοειδούς και
ενδοκρινικές διαταραχές.
ΤΟ ΕΝΔΟΚΑΝΝΑΒΙΝΟΕΙΔΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΤΟ ΔΕΡΜΑ
Ένας τομέας στον οποίο πιστεύεται ότι το ΕΚΣ βοηθά στην ομοιόσταση είναι
το δέρμα. Διάφορες ασθένειες και καταστάσεις του δέρματος όπως η ακμή, η
σμηγματόρροια, η αλλεργική δερματίτιδα, ο κνησμός και ο πόνος, η ψωρίαση,
οι διαταραχές της τριχοφυΐας, η συστηματική σκλήρυνση και ο καρκίνος
μπορεί να έχουν ρίζες στην ανισορροπία του ενδοκανναβινοειδούς
συστήματος. Ως εκ τούτου, οι υποδοχείς κανναβινοειδών μπορεί να είναι
θεραπευτικοί στόχοι για τη θεραπεία αυτών των καταστάσεων.
Ένα άρθρο του 2009[4] που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Trends In
Pharmacological Sciences δηλώνει ότι το ενδοκανναβινοειδές σύστημα στο
δέρμα εμπλέκεται σε διάφορες βιολογικές διεργασίες όπως ο
πολλαπλασιασμός, η ανάπτυξη, η διαφοροποίηση, η απόπτωση και η
παραγωγή ορμονών.
[4] Tamás Bíró, Balázs I. Tóth, György Haskó, Ralf Paus, Pál Pacher “The endocannabinoid system of
the skin in health and disease: novel perspectives and therapeutic opportunities” (Το
ενδοκανναβινοειδές σύστημα στο δέρματος στην υγεία και τις ασθένειες: νέες προοπτικές και
θεραπευτικές ευκαιρίες) Trends Pharmacol Sci. 2009 Aug;30(8):411–420.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2757311/
Περίληψη
“Το πρόσφατα ανακαλυφθέν ενδοκανναβινοειδές σύστημα (ΕΚΣ, που περιλαμβάνει τους
ενδογενείς λιπιδικούς μεσολαβητές, τα ενδοκανναβινοειδή που υπάρχουν σχεδόν σε όλους τους
ιστούς, τους υποδοχείς κανναβινοειδών που είναι συζευγμένοι με πρωτεΐνη G, τις βιοσυνθετικές
οδούς και τα ένζυμα μεταβολισμού) έχει εμπλακεί σε πολλαπλές ρυθμιστικές λειτουργίες τόσο
στην υγεία όσο και στην ασθένεια. Πρόσφατες μελέτες έδειξαν ενδιαφέρον για την ύπαρξη
λειτουργικού ΕΚΣ στο δέρμα και το εμπλέκουν σε διάφορες βιολογικές διαδικασίες (πχ.
πολλαπλασιασμό, ανάπτυξη, διαφοροποίηση, απόπτωση και κυτοκίνη, μεσολαβητής ή παραγωγή
ορμονών διαφόρων κυτταρικών τύπων του δέρματος και της επιδερμίδας, όπως ο θύλακας των
τριχών και ο σμηγματογόνος αδένας). Φαίνεται ότι η κύρια φυσιολογική λειτουργία του ΕΚΣ στο
δέρμα είναι να ελέγχει συστατικά τον σωστό και καλά ισορροπημένο πολλαπλασιασμό,
διαφοροποίηση και επιβίωση, καθώς και την ανοσολογική ικανότητα ή/και την ανοχή των
δερματικών κυττάρων. Η διάσπαση αυτής της ευαίσθητης ισορροπίας μπορεί να διευκολύνει την
ανάπτυξη πολλαπλών παθολογικών καταστάσεων και ασθενειών του δέρματος (πχ. ακμή,
σμηγματόρροια, αλλεργική δερματίτιδα, φαγούρα και πόνο, ψωρίαση, διαταραχές ανάπτυξης
τριχών, συστημική σκλήρυνση και καρκίνος)”.
Μια άλλη μελέτη[5], που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό ACS Chemical
Neuroscience, περιγράφει το πώς τα κανναβινοειδή μπορούν να επηρεάσουν
την ομοιόσταση του δέρματος για την πιθανή αντιμετώπιση πολλαπλών
παθήσεων. Η ενεργοποίηση του CB1 μέσω κανναβινοειδών συσχετίζεται με
την καταστολή δύο τύπων δομικών πρωτεϊνών ινώδους κερατίνης που
βοηθούν την συνεκτικότητα του δέρματος. Αυτό δείχνει ότι τα κανναβινοειδή
μπορεί να βοηθήσουν στη θεραπεία της ψωρίασης, μια κατάσταση στην
οποία οι τύποι κερατίνης ρυθμίζονται προς τα πάνω.
[5] Michael J. Caterina “TRP Channel Cannabinoid Receptors in Skin Sensation, Homeostasis, and
Inflammation” (Κανάλι TRP κανναβινοειδών υποδοχέων στην αίσθηση, την ομοιόσταση και την
φλεγμονή του δέρματος) ACS Chem Neurosci. 2014 Nov 19;5(11):1107–1116.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4240254/
Περίληψη
“Στο δέρμα, τα λιπίδια κανναβινοειδών, είτε είναι ενδογενούς είτε εξωγενούς προέλευσης, είναι
ικανά να ρυθμίζουν πολυάριθμα αισθητήρια, ομοιοστατικά και φλεγμονώδη φαινόμενα. Αν και
πολλά από αυτά τα αποτελέσματα διαμεσολαβούνται από μεταβοτροπικούς υποδοχείς
κανναβινοειδών, ένα αυξανόμενο σύνολο στοιχείων έχει αποκαλύψει ότι πολλαπλά μέλη της
οικογένειας διαύλων ιόντων μεταβατικού δυναμικού υποδοχέα (TRP) μπορούν να δράσουν ως
‘ιοντοτροπικοί υποδοχείς κανναβινοειδών’. Επιπλέον, πολλοί από αυτούς τους ίδιους διαύλους
TRP εμπλέκονται στενά στις δερματικές διεργασίες που περιλαμβάνουν την έναρξη της αντίληψης
του πόνου, της θερμοκρασίας και της φαγούρας, τη διατήρηση της επιδερμικής ομοιόστασης, τη
ρύθμιση των θυλακίων τριχών και των σμηγματογόνων αδένων και τη ρύθμιση της δερματίτιδας.
Ως εκ τούτου, οι ινοτροπικοί υποδοχείς κανναβινοειδών αντιπροσωπεύουν δυνητικά ελκυστικούς
στόχους για τη θεραπευτική χρήση κανναβινοειδών για την αντιμετώπιση αισθητήριων και
δερματολογικών ασθενειών. Επιπλέον, οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ νευρώνων και άλλων τύπων
κυττάρων που προκαλούνται από δερματικούς ιοντοτροπικούς υποδοχείς κανναβινοειδών είναι
πιθανό να ανακεφαλαιώνονται κατά τη διάρκεια φυσιολογικών και παθοφυσιολογικών
διεργασιών στο κεντρικό νευρικό σύστημα και αλλού, καθιστώντας το δέρμα ιδανικό για να
διαχωριστούν οι γενικές πολυπλοκότητες της κανναβινοειδούς σηματοδότησης”.
Οι συγγραφείς δηλώνουν επίσης ότι τα κανναβινοειδή έχουν αποδειχθεί ότι
ρυθμίζουν την ογκογένεση και την εξέλιξη του μη-μελανωματικού όγκου του
δέρματος, υποδεικνύοντας δυνατότητες στη θεραπεία αυτού του τύπου
καρκίνου.
ΟΡΕΞΗ, ΣΩΜΑΤΙΚΟ ΒΑΡΟΣ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ
Η κάνναβη έχει ιδιότητες διέγερσης της όρεξης, μια ποιότητα που είναι
γνωστή μεταξύ εκείνων που καπνίζουν το βότανο. Αυτή η αίσθηση έχει
παράγει τον όρο “the munchies” (λιγούρες) λόγω της πείνας που προκαλεί. Η
κάνναβη επιτυγχάνει αυτό το αποτέλεσμα ενεργοποιώντας το ΕΚΣ. Έχουν
αποδειχθεί στοιχεία που υποδηλώνουν ότι το ενδοκανναβινοειδές σύστημα
εμπλέκεται στη ρύθμιση της όρεξης, της διατροφικής συμπεριφοράς και του
σωματικού βάρους.
Μια μελέτη[6] που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Endocrine, Metabolic &
Immune Disorders Drug Targets αναφέρει ότι ο κύριος λειτουργικός ρόλος των
επιδράσεων των ενδοκανναβινοειδών μέσω του CB1 είναι ο
αναπροσανατολισμός του ενεργειακού ισοζυγίου προς την αποθήκευση
ενέργειας, όπως οι αποθέσεις λίπους. Αυτό αυξάνει τη δυνατότητα χρήσης
κανναβινοειδών ως θεραπευτικών χημικών ουσιών για τη θεραπεία της
επιζήμιας απώλειας βάρους. Ωστόσο, τα κανναβινοειδή μπορούν επίσης να
χρησιμεύσουν για τη θεραπεία περιπτώσεων υπερβολικού βάρους και
παχυσαρκίας λόγω της επίδρασής τους στην ομοιόσταση.
[6] (ό.π.) “Critical role of the endocannabinoid system in the regulation of food intake and
energy metabolism, with phylogenetic, developmental, and pathophysiological implications” (Ο
κρίσιμος ρόλος του ενδοκανναβινοειδούς συστήματος στη ρύθμιση της πρόσληψης τροφής και
του ενεργειακού μεταβολισμού, με φυλογενετικές, αναπτυξιακές και παθοφυσιολογικές
επιπτώσεις)
/Έχει διαπιστωθεί ότι το ΕΚΣ ελέγχει την πρόσληψη τροφής μέσω του
υποθαλάμου και του περιοριστικού συστήματος. Το ΕΚΣ μέσα στον
υποθάλαμο προκαλεί αυξημένη όρεξη. Αυτό το σύστημα μπορεί επίσης να
αυξήσει το κίνητρο για φαγητό λόγω αλληλεπιδράσεων με μηχανισμούς
επιβράβευσης.
Οι υποδοχείς CB1 έχουν αποδειχθεί ότι ρυθμίζουν τον μεταβολισμό,
επιδεικνύοντας μείωση σωματικού βάρους και βελτιώσεις στα λιπιδικά
προφίλ στα μοντέλα των τρωκτικών.
ΚΑΡΚΙΝΟΣ
Ο καρκίνος προκαλείται από την ανεξέλεγκτη παραγωγή κυττάρων, με αυτά τα
κύτταρα να εξαπλώνονται συχνά σε άλλους ιστούς. Αυτή η διαδικασία είναι
γνωστή ως μετάσταση, μια επικίνδυνη κατάσταση που μπορεί να διαταράξει
τη λειτουργία των οργάνων και την ομοιόσταση.
Τα προκαρκινικά κύτταρα συνήθως αντιμετωπίζονται μέσω μιας διαδικασίας
γνωστής ως απόπτωση. Η απόπτωση είναι ο ελεγχόμενος θάνατος ενός
κυττάρου και διατηρεί την κυτταρική ισορροπία εντός του σώματος. Τα
καρκινικά κύτταρα καταφέρνουν να αποφύγουν την απόπτωση και να
συνεχίσουν να διαιρούνται.
Έχει βρεθεί ότι τα κανναβινοειδή ρυθμίζουν κυτταρικές οδούς σηματοδότησης
κυττάρων που εμπλέκονται στην κυτταρική επιβίωση και μετάσταση. Τα
κανναβινοειδή όπως η CBD έχουν βρεθεί ότι επάγουν απόπτωση σε καρκινικές
κυτταρικές σειρές, γεγονός που την υποδεικνύει πιθανότητα ως μια
μελλοντική θεραπευτική αγωγή για την θεραπεία του καρκίνου.
Ένας τρόπος με τον οποίο τα κανναβινοειδή μπορούν να προκαλέσουν
απόπτωση είναι μέσω των μιτοχονδρίων. Στο PROJECT CBD[7] αναφέρεται ότι
τα κανναβινοειδή μπορούν να λειτουργήσουν με τριπλό τρόπο για να
επιτύχουν ομοιοστασία. Τα κανναβινοειδή μπορούν να ενεργοποιήσουν έναν
θετικό βρόχο ανατροφοδότησης εντός των καρκινικών κυττάρων, οδηγώντας
στη διάλυση τους, διατηρώντας έτσι την ομοιόσταση.
[7] “Mitochondria mysteries” (Τα μυστήρια των μιτοχονδρίων)
https://www.projectcbd.org/science/mitochondria-mysteries
Οι υποδοχείς κανναβινοειδών υπάρχουν στην κυτταρική μεμβράνη κάποιων
καρκινικών κυττάρων. Όταν η THC ενεργοποιεί τον υποδοχέα CB1, με τον
οποίο συνδέεται τελείως, το κύτταρο παράγει μια χημική ουσία που
ονομάζεται κεραμίδιο, η οποία προκαλεί “upstream” απόπτωση των
μιτοχονδρίων.
Τα μιτοχόνδρια λειτουργούν ως οι “μπαταρίες” του κυττάρου, μετατρέποντας
τις πηγές ενέργειας σε ATP. Όταν διακόπτεται η λειτουργία τους, η παροχή
ενέργειας στο κύτταρο σταματά. Το κυτόχρωμα C και τα αντιδραστικά είδη
οξυγόνου στη συνέχεια απελευθερώνονται στο κυτοσόλιο, με αποτέλεσμα τον
κυτταρικό θάνατο. Το κεραμίδιο επίσης λειτουργεί για να διαταράξει τον
μεταβολισμό του ασβεστίου στα μιτοχόνδρια, έναν άλλο παράγοντα που
συμβάλλει στον κυτταρικό θάνατο.
ΑΛΛΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ
Άλλες συσχετισμένες με την ομοιόσταση καταστάσεις στις οποίες μπορεί να
βοηθήσει η κάνναβη είναι η αρθρίτιδα, ο λύκος, η κατάθλιψη, η ινομυαλγία, ο
διαβήτης και η νόσος του Crohn. Οι περισσότερες από αυτές τις ασθένειες
χαρακτηρίζονται ως αυτοάνοσες και αυτό δείχνει το πόσο σημαντική είναι η
ομοιόσταση και η καλή λειτουργία του ΕΚΣ και στην ανοσοδιαμόρφωση του
ανοσοποιητικού συστήματος στον ανθρώπινο οργανισμό.
Κάνναβη, κανναβινοειδή και ομοιόσταση: Μια λειτουργία
εξισορρόπησης
(Αναδημοσίευση με μετάφραση από: HelloMD, “Marijuana, Cannabinoids and
Homeostasis: A Balancing Act” https://www.hellomd.com/healthwellness/56b27573fe98a100080001f1/marijuana-cannabinoids-andhomeostasis-a-balancing-act , Perry Solomon, MD)
Όπως ένας περιστρεφόμενος τροχός, έτσι και το ανθρώπινο σώμα επιδιώκει
ισορροπία. Το σώμα σας έχει αναπτύξει μια εξαιρετικά λεπτή ικανότητα να
επιτυγχάνει μια εσωτερική κατάσταση ισορροπίας, που αναφέρεται ως
ομοιόσταση. Αυτό το σύστημα ελέγχων και ισορροπιών που μας κρατά
λειτουργικούς σε μια ζωντανή ισορροπία, επηρεάζεται από το
ενδοκανναβινοειδές σύστημα (ΕΚΣ). Τόσο τα εσωτερικά (ενδογενή) όσο και τα
εξωτερικά κανναβινοειδή (εξωγενή, εκείνα που απαντώνται στην κάνναβη)
επηρεάζουν το ΕΚΣ, πράγμα που σημαίνει ότι έχουν ένα ρόλο σε αυτή την
πράξη εξισορρόπησης.
Ομοιοστατικές Λειτουργίες
Βαθιά μέσα στον εγκέφαλο λίγο πάνω από το στέλεχος του εγκεφάλου είναι
μια συστάδα νευρικών κυττάρων που ονομάζεται υποθάλαμος[1]. Αυτή η
δομή εμπλέκεται στο ενδοκρινικό (ορμονικό) σύστημα και βοηθά στη ρύθμιση
βασικών διαδικασιών όπως:
* Θερμοκρασία σώματος
* Όρεξη
* Δίψα
* Ρυθμός παλμών της καρδιάς
* Πίεση αίματος
* Κύκλοι ύπνου
[1] “Hypothalamus Overview” (Επισκόπηση του υποθαλάμου)
https://www.healthline.com/human-body-maps/hypothalamus
Όλες αυτές οι διαδικασίες είναι απαραίτητες για τη διατήρηση της
ομοιόστασης τόσο του σώματος στο σύνολό του όσο και των ειδικών
συστημάτων όπως το κυκλοφορικό ή το αναπνευστικό σύστημα. Ο
υποθάλαμος δρα ως κεντρικός σταθμός ελέγχου, αναγνωρίζοντας τις αλλαγές
στο περιβάλλον και απελευθερώνοντας ορμόνες και νευροδιαβιβαστές,
χημικά που επιτρέπουν την επικοινωνία μεταξύ των διαφόρων κυττάρων και
δομών του σώματος, για να αντισταθμίσουν την αλλαγή ή να ξεκινήσουν μια
αντίδραση. Εδώ είναι ένα παράδειγμα: Το σώμα σας προτιμά μια
θερμοκρασία γύρω στους 37 βαθμούς Κελσίου. Αυτή είναι η ιδανική
θερμοκρασία για την λειτουργία των οργάνων και των συστημάτων μας. Όταν
ασκούμαστε, η θερμοκρασία του σώματος μας ανεβαίνει. Για να
καταπολεμηθεί η άνοδος της θερμοκρασίας που προκαλείται από την άσκηση,
ο υποθάλαμος μας διεγείρει τα εκατομμύρια των αδένων έκκρισης ή του
ιδρώτα στο δέρμα. Ο προκύπτων ιδρώτας βοηθά στην ψύξη του σώματος,
αποτρέποντας την υψηλή θερμοκρασία στο εσωτερικό. Άλλες ομοιοστατικές
αντιδράσεις στην άσκηση περιλαμβάνουν την έξαψη, η οποία είναι
αποτέλεσμα διασταλμένων αιμοφόρων αγγείων που συμβάλλουν επίσης στη
μείωση της θερμοκρασίας του σώματος και την αυξημένη αναπνοή και τον
καρδιακό ρυθμό για να διατηρηθούν τα επίπεδα οξυγόνου σε βέλτιστα
επίπεδα. Όλες αυτές οι απαντήσεις έχουν σκοπό να επαναφέρουν το σώμα
στην ισορροπία.
Ενδοκανναβινοειδές σύστημα και ομοιόσταση
Το ενδοκανναβινοειδές σύστημα[2] αποτελείται από υποδοχείς
κανναβινοειδών που βρίσκονται σε όλο το κεντρικό και περιφερικό νευρικό
σύστημα και στο ανοσοποιητικό σύστημα. Αυτοί οι υποδοχείς δεσμεύονται
και στα ενδοκανναβινοειδή και στα εξωτερικά κανναβινοειδή, όπως η Δ9-
τετραϋδροκανναβινόλη (THC) και η κανναβιδιόλη (CBD).
[2] “The Discovery of the Endocannabinoid System” (Η ανακάλυψη του ενδοκανναβινοειδούς
συστήματος) https://www.beyondthc.com/wp-content/uploads/2012/07/eCBSystemLee.pdf
Ο υποθάλαμος περιέχει υποδοχείς κανναβινοειδών και η έρευνα δείχνει ότι
τα ενδοκανναβινοειδή που δεσμεύονται σε αυτούς τους υποδοχείς βοηθούν
στη ρύθμιση της ομοιόστασης. Οι διαταραχές στη διαδικασία αυτή, λόγω
ασθένειας, τραυματισμού ή φαρμακευτικής αγωγής, μπορούν να επηρεάσουν
την ομοιόσταση.
Ομοιοστατική νόσος
Οι περισσότερες ομοιοστατικές απαντήσεις είναι μη συνειδητές πράξεις. Δεν
τις προκαλούμε δηλαδή, απλώς συμβαίνουν. Σκέψου το κάπως σαν την
μηχανή του αυτοκινήτου. Όταν ο κινητήρας λειτουργεί και φτάνεις στον
προορισμό σου χωρίς κάποιο πρόβλημα, πιθανώς δεν θα έχεις σκεφτεί
καθόλου για το λάδι στο αυτοκίνητο καθ’ όλη την διαδρομή. Αλλά χωρίς αυτό
το λάδι ή εάν το λάδι είναι παλιό και χρειάζεται αλλαγή, ο κινητήρας θα πάθει
μεγάλη φθορά, τα συστήματα του θα αποτύχουν και το ταξίδι σου θα
σταματήσει. Ομοίως, όταν η ορμονική διαδικασία στο σώμα σας διακόπτεται
λόγω ασθένειας, φαρμακευτικής αγωγής ή τραυματισμού, χάνεται η
ισορροπία.
Υπάρχουν διάφορες ασθένειες και καταστάσεις που προκαλούνται από την
ανισορροπία της ομοιόστασης, όπως:
* Διαβήτης και υπογλυκαιμία και υπεργλυκαιμία
* Παχυσαρκία
* Υψηλή πίεση του αίματος
* Αρθρίτιδα
* Αφυδάτωση
* Ουρική αρθρίτιδα
* Οστεοπόρωση
* Διαταραχές του θυρεοειδούς, όπως βρογχοκήλη
* Διαταραχές του ενδοκρινικού συστήματος
Στον διαβήτη, για παράδειγμα, η ισορροπία μεταξύ των επιπέδων γλυκόζης
στο αίμα και της παραγωγής ινσουλίνης είναι εκτός. Χρειάζεται ιατρική
παρέμβαση με τη μορφή χαπιών ινσουλίνης ή ενέσεων για την αποκατάσταση
της ισορροπίας και την πρόληψη βλάβης στα όργανα και του πιθανού
θανάτου.
Η ηλικία είναι ένας άλλος παράγοντας που επηρεάζει την ομοιόσταση[3]. Ας
το παραδεχτούμε, τα πράγματα δεν λειτουργούν πάντα καλά όσο
μεγαλώνουμε, ακόμα και σε κυτταρικό επίπεδο. Σύμφωνα με τον Dr. Robert
Melamede, retired chairman του Biology Department στο University of
Colorado, Colorado Springs, “η έλλειψη ενδοκανναβινοειδών έχει εμπλακεί σε
διάφορες ασθένειες που σχετίζονται με την ηλικία”.
[3] “What Is Homeostasis and How Can Cannabis Help Homeostasis?” (Τι είναι η ομοιόσταση και
πώς μπορεί η κάνναβη να βοηθήσει στην ομοιόσταση;) https://www.hellomd.com/healthwellness/56b27573fe98a100080001f1/marijuana-cannabinoids-and-homeostasis-a-balancing-act
Ορισμένες ασθένειες που σχετίζονται με την ηλικία είναι επίσης
ομοιοστατικές, όπως η οστεοπόρωση και η αρθρίτιδα. Άλλες καταστάσεις
μπορεί να οδηγήσουν σε ομοιοστατικά συμπτώματα επειδή διαταράσσουν
τον κανονικό κύκλο των ενδοκανναβινοειδών. Σε ασθενείς με χρόνιο πόνο, για
παράδειγμα, ο καρδιακός ρυθμός, η αρτηριακή πίεση και η κατάθλιψη είναι
αυξημένοι και ο ύπνος διαταράσσεται. Αυτά τα συμπτώματα είναι το
αποτέλεσμα της υπερβολικής αντίδρασης του ενδοκανναβινοειδούς
συστήματος σε απόκριση του ερεθίσματος σταθερού πόνου. Ο κύκλος
διέγερσης και η ενεργοποίηση του ενδοκανναβινοειδούς δεν σταματά και η
ισορροπία δεν μπορεί να επιτευχθεί.
Κάνναβη για την αποκατάσταση της ισορροπίας
Τα (εξω)κανναβινοειδή από την κάνναβη έχουν την ικανότητα να δεσμεύονται
στους υποδοχείς κανναβινοειδών που υπάρχουν στο σώμα μας και να
αποκαθιστούν την ισορροπία. Ας δούμε τους ασθενείς με χρόνιο πόνο. Η THC
δεν είναι μόνο ένα αναλγητικό, αλλά επίσης παρεμποδίζει τον πόνο να
ερεθίσει τους υποδοχείς κανναβινοειδών που προκαλούν τον αυξημένο
καρδιακό ρυθμό, την πίεση του αίματος, τις επιπτώσεις στην διάθεση και την
στέρηση του ύπνου.
Η κάνναβη έχει αποδειχθεί ότι προσφέρει οφέλη για την υγεία στην
αντιμετώπιση ορισμένων από τις καταστάσεις που συνδέονται με την
ομοιοστατική ανισορροπία, όπως:
* Αρθρίτιδα
* Λύκος
* Κατάθλιψη
* Ινομυαλγία
* Διαταραχές της όρεξης
* Διαβήτης
* Νόσος του Crohn
Οι ερευνητές εξετάζουν επίσης τις επιπτώσεις της κάνναβης στη σχιζοφρένεια
και την παχυσαρκία. Η σχιζοφρένεια είναι μια σοβαρή ψυχική διαταραχή που
μπορεί να οφείλεται σε έναν μη ισορροπημένο κύκλο ντοπαμίνης στον
εγκέφαλο. Η παχυσαρκία είναι μια μεταβολική ασθένεια στην οποία η
πρόσληψη τροφής ξεπερνά τις ενεργειακές ανάγκες και έχει φτάσει σε
επιδημικές αναλογίες, επηρεάζει περισσότερο από το ένα τρίτο όλων των
ενηλίκων στις ΗΠΑ. Και πάλι, λόγω της απουσίας ομοιόστασης.
Ο Αριστοτέλης κάποτε είπε ότι “η φύση αποτρέπει την δημιουργία κενού”. Η
φύση αποθαρρύνει επίσης την ανισορροπία και πρέπει να είμαστε σε θέση να
αποκαταστήσουμε την ισορροπία για την απόλυτη λειτουργία και απόδοση. Η
χρήση κάνναβης μπορεί να μας βοηθήσει να βρεθούμε σε εκείνη την
κατάσταση που προάγει την υγεία.
Το Ενδοκανναβινοειδές Σύστημα και η Ομοιόσταση
(Αναδημοσίευση με μετάφραση από: NOIRSTONE, “HOMEOSTASIS &
ENDOCANNABINOID SYSTEM” https://noirstone.club/blogs/body/hes , By
Nicole Lui, June 25, 2019)
Η μόδα της κανναβιδιόλης (CBD) υπάρχει ήδη εδώ και αρκετό καιρό, ειδικά
στη Βόρεια Αμερική. Ωστόσο, αυτή η μόδα κινείται προς την Ασία, όπου
υπάρχει ένα αρκετά μεγάλο φορτίο παρεξήγησης σχετικά με τη δύναμη αυτής
της φαρμακευτικής ουσίας. Πριν να βουτήξουμε σε ότι πραγματικά είναι η
κανναβιδιόλη και η τετραϋδροκανναβινόλη (THC), ας καταλάβουμε τι είναι η
Ομοιόσταση και το Ενδοκανναβινοειδές Σύστημα (ΕΚΣ), για να μάθουμε πώς
λειτουργεί η CBD ή η THC πάνω μας.
Ομοιόσταση
Εάν εξετάσουμε την παραδοσιακή κινεζική ιατρική ή την ινδική ιατρική της
Αγιουρβέδα, συχνά θα δούμε ότι έχουν μια ολοκληρωμένη προσέγγιση για
την εσωτερική υγεία και την ομοιόσταση. Το πρωτόκολλό τους συνήθως
αντιμετωπίζει την ισορροπία μεταξύ του νου, του σώματος, των
συναισθημάτων και του περιβάλλοντος.
Είναι μια Κατάσταση Ισορροπίας που είναι προσπάθεια να κρατηθεί το σώμα
σταθερό και ισορροπημένο για να επιτύχει ένα καλά λειτουργικό εσωτερικό
περιβάλλον. Η κύρια δουλειά της ομοιόστασης είναι για να δώσει αρνητική
ανατροφοδότηση όταν ορισμένες μεταβλητές προκαλούν μια αντίδραση που
εξουδετερώνει την ισορροπία του σώματος, προκειμένου να επανέλθει σε ένα
καθορισμένο σημείο.
Αν το πούμε απλά, είναι μια δυναμική ισορροπία ανάμεσα στα αντίθετα…
ανάμεσα στο Yin & στο Yan (στο γιν και στο γιαν).
Στο ανοσοποιητικό μας σύστημα, έχουμε αντιφλεγμονώδη κατάσταση και
φλεγμονή.
Στο σύστημα οξείδωσης, έχουμε αντιοξειδωτικά και οξείδωση.
Στο νευρικό σύστημα, έχουμε GABA αναστολής και γλουταμικό διεγερτικό.
Στο ενδοκρινικό (ορμονικό) σύστημα, έχουμε καταβολική διάσπαση ιστού και
αναβολική δόμηση ιστού.
Για παράδειγμα, όταν η γλυκόζη του σακχάρου στο αίμα είναι πολύ υψηλή, το
σώμα σας απελευθερώνει μια ορμόνη που ονομάζεται ινσουλίνη. Όταν η
γλυκόζη είναι πολύ χαμηλή, το σώμα σας απελευθερώνει γλυκαγόνη. Σε αυτή
την περίπτωση, η ινσουλίνη και η γλυκαγόνη είναι και οι αντιδραστικές
αποκρίσεις από τον μηχανισμό αρνητικής ανάδρασης για να διατηρήσουν
ισορροπημένο το σώμα.
Το σώμα σας χρειάζεται και τα δύο αντίθετα για να παραμείνει σε ένα
συγκεκριμένο σημείο ισορροπίας προκειμένου να συνεχίσει να λειτουργεί. Για
να πάμε ακόμα πιο βαθιά, η δυναμική ισορροπία σημαίνει ότι έχουμε μια
δέσμη σηματοδοτικών μορίων σε κάθε σύστημα.
Για παράδειγμα:
Οι νευροδιαβιβαστές λειτουργούν τα Νευρικά Συστήματα
Οι ορμόνες λειτουργούν τα ενδοκρινικά συστήματα
Οι κυτοκίνες λειτουργούν τα ανοσοποιητικά συστήματα
Όταν ένα μόριο σηματοδότησης είναι φλεγμονώδες και δεν λειτουργεί,
προκαλεί αλυσιδωτή επίδραση σε άλλα μόρια τα οποία τελικά επηρεάζουν
ολόκληρο το σύστημα έως ότου το σώμα βρει τη δική του νέα κατάσταση
ισορροπίας. Ο πιο συνηθισμένος τρόπος είναι η καταστολή της φλεγμονής με
φάρμακα για την προσωρινή επίτευξη της νέας κατάστασης ισορροπίας.
Ωστόσο, αν δεν έχει αντιμετωπιστεί η βασική αιτία δεν θα βοηθήσει ούτε και
το σώμα να θεραπευτεί, για να βρει τον δρόμο του πίσω στη φυσική
κατάσταση ισορροπίας.
Προκειμένου να βοηθηθεί το σώμα μας να θεραπευτεί και να βρεθεί και πάλι
πίσω στην φυσική του κατάσταση ισορροπίας, πρέπει να βοηθήσουμε το
ενδοκανναβινοειδές σύστημα.
Ενδοκανναβινοειδές Σύστημα
Η σύνθεση του ενδοκανναβινοειδούς είναι μια προσαρμοστική απάντηση στο
κυτταρικό στρες, με στόχο την αποκατάσταση της κυτταρικής ομοιόστασης.
Αυτό σημαίνει ότι είναι ένα δίκτυο κυτταρικών υποδοχέων και είναι το πιο
διαδεδομένο καθώς και το μεγαλύτερο σύστημα υποδοχέων στο σώμα.
Το σώμα μας παράγει φυσικά τα δικά του κανναβινοειδή, το ένα ονομάζεται
Ν-αραχιδονυλοαιθανολαμίδη (ανανδαμίδιο ή AEA) και το άλλο 2-
αραχιδονυλογλυκερόλη (2AG) και αυτές οι ενώσεις είναι σαν κλειδιά για
κλειδαριές, συνδέονται με τους υποδοχείς CB στο σώμα, παρόμοια με τις
ενώσεις της κάνναβης. Συνήθως απελευθερώνονται κατά τη διάρκεια του
διαλογισμού και της άσκησης ή στο μητρικό γάλα. Αυτό βοηθά να εξηγήσουμε
γιατί έχουμε αυτό το συναίσθημα ευδαιμονίας μετά το τρέξιμο, μετά τον
διαλογισμό ή γιατί τα μωρά αισθάνονται ήρεμα κατά τη διάρκεια και μετά τον
θηλασμό.
Το Runner’s High (η ευδαιμονία του δρομέα) είναι ένα καλό παράδειγμα.
Επειδή τα ενδοκανναβινοειδή διεισδύουν αποτελεσματικά στον
αιματοεγκεφαλικό φραγμό, το ανανδαμίδιο μαζί με άλλα ευχάριστα
νευροχημικά συμβάλλουν στην ανάπτυξη της ευφορίας που νιώθει ένας
δρομέας, που συνήθως αναφέρεται ως η ευδαιμονία του δρομέα.
Οι υποδοχείς
Το Ενδοκανναβινοειδές Σύστημα (ΕΚΣ) αποτελείται από ένζυμα και υποδοχείς
σε όλο το σώμα. Συμμετέχει σε μια ποικιλία φυσιολογικών διεργασιών όπως η
διάθεση, η όρεξη, η αίσθηση του πόνου, η ανοσία, η μνήμη, το νευρικό
σύστημα και η λειτουργία του γαστρεντερικού συστήματος.
Οι CB1 και CB2 είναι οι γνωστοί υποδοχείς και ανήκουν στην ομάδα Α
κατηγορίας συζευγμένων με G-πρωτεΐνη υποδοχέων (GPCR). Οι υποδοχείς
CB1 βρίσκονται κυρίως και πυκνότερα στον εγκέφαλο καθώς και στο κεντρικό
νευρικό σύστημα (ΚΝΣ), και σε μικρότερο βαθμό σε άλλους ιστούς. Οι
υποδοχείς CB2 εντοπίζονται κυρίως σε περιφερειακά όργανα, ειδικά σε
κύτταρα που σχετίζονται με το ανοσοποιητικό σύστημα. Ανταποκρίνονται στα
ενδογενή κανναβινοειδή τα οποία παράγονται στο εσωτερικό του σώματος
και στα εξωγενή κανναβινοειδή όπως η CBD και η THC τα οποία πιστεύεται ότι
επηρεάζουν αυτούς τους υποδοχείς.
CB1 εναντίον CB2
Οι υποδοχείς CB1 ενημερώνουν τα κύτταρα για την παρουσία ή την απουσία
όσων βρίσκονται στο περιβάλλον τους και μεταφέρουν πληροφορίες που
αποστέλλονται από άλλα κύτταρα, εξασφαλίζοντας τις κατάλληλες
αντιδράσεις στις αντιληπτές περιβαλλοντικές απειλές καθώς και την
επεξεργασία αποσπασματικών αναμνήσεων. Αυτοί είναι οι υποδοχείς που
ενεργοποιούνται από την THC και παράγουν μεγάλη ποσότητα
ψυχοδραστικών σχετιζόμενων αποτελεσμάτων ή την “ευφορικότητα” που
σχετίζεται με την κάνναβη.
Οι υποδοχείς CB2 εμπλέκονται στη ρύθμιση της ανοσοαπόκρισης και της
ομοιόστασης του σώματος. Μπορεί επίσης να εμπλέκονται στο ΚΝΣ, όπου
πιστεύεται ότι παίζουν καθοριστικό ρόλο στον έλεγχο της φλεγμονής στον
εγκέφαλο.
Συμπέρασμα
Δεδομένου ότι φυσικά έχουμε ένζυμα που ονομάζονται λιπαρά οξέα αμιδίου
υδρολάσης (Fatty Acid Amide Hydrolase, FAAH) που διασπούν το ανανδαμίδιο
γρήγορα όταν το ανανδαμίδιο δεσμεύεται με υποδοχείς CB1, τα ηρεμιστικά
και τα ευεργετικά συναισθήματα δεν διαρκούν. Η κανναβιδιόλη (CBD) είναι
αυτή που αναστέλλει τη δραστηριότητα των FAAHs για την ανύψωση των
επιπέδων ανανδαμιδίου και 2-AG και επίσης βοηθά στην υποστήριξη του
ηρεμιστικού αποτελέσματος μαζί με άλλα οφέλη για την ομοιοστασία μας
μακροπρόθεσμα.
Μελέτες
* Maia J, Midão L, Cunha SC, Almada M, Fonseca BM, Braga J, Gonçalves D,
Teixeira N, Correia-da-Silva G “Effects of cannabis tetrahydrocannabinol on
endocannabinoid homeostasis in human placenta” (Επιδράσεις της
τετραϋδροκανναβινόλης από την κάνναβη στην ομοιοστασία
ενδοκανναβινοειδών στον ανθρώπινο πλακούντα) Arch Toxicol. 2019
Mar;93(3):649-658.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/30659320
Περίληψη
“Η χρήση κάνναβης έχει γίνει ένα καυτό θέμα σε πολλές χώρες λόγω της
συζήτησης για τη νομιμοποίησή της για ιατρικούς σκοπούς. Ωστόσο, τα
δεδομένα είναι περιορισμένα όσον αφορά τα ανεπιθύμητα συμβάντα, την
ασφάλεια και τις πιθανές επιπτώσεις στην αναπαραγωγική υγεία. Η
κατανάλωση κάνναβης κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης έχει συσχετιστεί με
διαταραχές της κύησης, όπως πρόωρο τοκετό, ενδομήτριο περιορισμό της
ανάπτυξης, χαμηλό βάρος γέννησης και αυξημένο κίνδυνο αποβολής, αν και οι
υποκείμενοι βιοχημικοί μηχανισμοί είναι ακόμη άγνωστοι. Δεδομένου ότι το
ενδοκανναβινοειδές σύστημα (ΕΚΣ) εμπλέκεται σε διάφορες αναπαραγωγικές
διεργασίες, εξετάσαμε την υπόθεση ότι τα αρνητικά αποτελέσματα μπορεί να
προκύψουν από την επίδραση στην ομοιοστασία από το/στο ΕΚΣ που
προκαλείται από την κύρια ψυχοδραστική ένωση της κάνναβης, την Δ9-
τετραϋδροκανναβινόλη (THC). Δείχνουμε ότι η THC (10-40 μΜ) υποβαθμίζει το
ενδοκανναβινοειδές σύστημα του πλακούντα με τη διάσπαση των επιπέδων
του ενδοκανναβινοειδούς ανανδαμιδίου (ΑΕΑ) και την έκφραση των
συνθετικών και αποικοδομητικών ενζύμων ΑΕΑ Ναραχιδονουλοφωσφατιδυλοαιθανολαμίνης-φωσφολιπάσης D (Narachidonoylphosphatidylethanolamine-specific phospholipase D, NAPE-PLD)
και υδρολάσης αμιδίου λιπαρού οξέος (fatty acid amide hydrolase, FAAH),
αντίστοιχα. Παρόλα αυτά, δεν παρατηρήθηκαν μεταβολές στους υποδοχείς
των κανναβινοειδών CB1 και CB2. Έτσι, τα μακροπρόθεσμα τοπικά επίπεδα
ΑΕΑ συνδέονται με μια μετατόπιση του ενζυματικού προφίλ για την
αποκατάσταση της ομοιόστασης ΕΚΣ. Σε χρόνιους χρήστες κάνναβης, τα
υψηλά επίπεδα ΑΕΑ στον πλακούντα μπορεί να διαταράξουν την ευαίσθητη
ισορροπία των κυττάρων τροφοβλαστών που οδηγούν σε αλλοιώσεις στην
φυσιολογική ανάπτυξη του πλακούντα και στην ανάπτυξη του εμβρύου”.
* George Kunos, Douglas Osei-Hyiaman, Jie Liu, Gregorz Godlewski, Sándor
Bátkai “Endocannabinoids and the Control of Energy Homeostasis”
(Ενδοκανναβινοειδή και ο έλεγχος της ομοιόστασης της ενέργειας) J Biol
Chem. 2008 Nov 28;283(48):33021–33025.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2586261/
Περίληψη
“Τα ενδοκανναβινοειδή (Endocannabinoids, ECBs) είναι πανταχού παρόντες
μεσολαβητές λιπιδίων που δρουν μέσω των ίδιων υποδοχέων συζευγμένων με
πρωτεΐνη G (CB1 και CB2) που αναγνωρίζουν τα φυτικά κανναβινοειδή. Ως
ρυθμιστές του μεταβολισμού, τα ECBs είναι αναβολικά: αυξάνουν την
πρόσληψη, προωθούν την αποθήκευση και μειώνουν την κατανάλωση
ενέργειας. Οι πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι η ενεργοποίηση των
περιφερειακών υποδοχέων CB1 από τα ECBs διαδραματίζει βασικό ρόλο στις
ορμονικές / μεταβολικές μεταβολές που συνδέονται με την παχυσαρκία / το
μεταβολικό σύνδρομο και μπορεί να στοχεύει στη φαρμακοθεραπεία τους”.
* Robert Melamede “Harm reduction-the cannabis paradox” (Μείωση της
βλάβης – το παράδοξο της κάνναβης) Harm Reduct J. 2005;2:17.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1261530/
Περίληψη
“Αυτό το άρθρο εξετάζει τη μείωση των βλαβών από μια νέα προοπτική. Η
κεντρική του θέση είναι ότι η μείωση των βλαβών δεν είναι μόνο μια
κοινωνική έννοια, αλλά και μια βιολογική. Πιο συγκεκριμένα, η εξέλιξη δεν
κάνει ηθικές διαφορές στη διαδικασία επιλογής, αλλά χρησιμοποιεί μια
προσέγγιση που βασίζεται στην κάνναβη για τη μείωση των βλαβών,
προκειμένου να προωθήσει την επιβίωση των πιο κατάλληλων. Θα
προσκομιστούν αποδεικτικά στοιχεία από επιστημονική βιβλιογραφία που θα
αξιολογείται από ομότιμους και θα υποστηρίζει την υπόθεση ότι οι άνθρωποι
και όλα τα ζώα παράγουν και χρησιμοποιούν εσωτερικά παραγόμενα
προϊόντα ομοιάζοντα με την κάνναβη (τα λεγόμενα ενδοκανναβινοειδή /
endocannabinoids) στο πλαίσιο του προγράμματος εξελικτικής μείωσης των
επιβλαβών συνεπειών. Συγκεκριμένα, τα ενδοκανναβινοειδή ρυθμίζουν
ομοιοστατικά όλα τα συστήματα σώματος (καρδιαγγειακά, πεπτικά,
ενδοκρινικά, αποβολικά, ανοσολογικά, νευρικά, μυοσκελετικά,
αναπαραγωγικά). Ως εκ τούτου, η υγεία του κάθε ατόμου εξαρτάται από το αν
το σύστημα αυτό λειτουργεί σωστά”.
* Nandini Acharya, Sasi Penukonda, Tatiana Shcheglova, Adam T. Hagymasi,
Sreyashi Basu, Pramod K. Srivastavaa “Endocannabinoid system acts as a
regulator of immune homeostasis in the gut” (Το ενδοκανναβινοειδές
σύστημα δρα ως ρυθμιστής της ανοσοποιητικής ομοιόστασης στο έντερο)
Proc Natl Acad Sci USA. 2017 May 9;114(19):5005–5010.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5441729/
Σημασία
“Τα εξωγενή κανναβινοειδή όπως αυτά της κάνναβης ασκούν την επιρροή
τους μέσω των υποδοχέων κανναβινοειδών. Τα ενδογενή κανναβινοειδή όπως
το ανανδαμίδιο (ΑΕΑ) λειτουργούν μέσω των ίδιων υποδοχέων και οι
φυσιολογικοί ρόλοι τους αποτελούν αντικείμενο έντονης μελέτης. Εδώ,
αποδεικνύουμε ότι το ΑΕΑ διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στη διατήρηση της
ανοσολογικής υγείας στο έντερο. Το ανοσοποιητικό σύστημα στο έντερο
αντέχει ενεργά τα ξένα αντιγόνα που υπάρχουν στο έντερο μέσω μηχανισμών
που είναι εν μέρει μόνο κατανοητοί. Δείχνουμε ότι το AEA συμβάλλει σε αυτήν
την κρίσιμη διαδικασία προάγοντας την παρουσία των μακροφάγων
CX3CR1hi, τα οποία είναι ανοσοκατασταλτικά. Αυτά τα αποτελέσματα
αποκαλύπτουν μια σημαντική επικοινωνία μεταξύ του ανοσοποιητικού και του
νευρικού συστήματος. Επιπλέον, με την αυξανόμενη επικράτηση της
κατάποσης εξωγενούς κάνναβης, η μελέτη μας έχει σημαντικές επιπτώσεις
στη δημόσια υγεία.
Περίληψη
Τα ενδογενή κανναβινοειδή (ενδοκανναβινοειδή) είναι μικρά μόρια
βιοσυνθετικά από γλυκεροφωσφολιπίδια μεμβράνης. Το ανανδαμίδιο (AEA)
είναι ένα ενδογενές εντερικό κανναβινοειδές που ελέγχει την όρεξη και την
ενεργειακή ισορροπία μέσω της δέσμευσης του εντερικού νευρικού
συστήματος μέσω των υποδοχέων κανναβινοειδών. Εδώ, αποκαλύπτουμε ένα
ρόλο για το ΑΕΑ και τον υποδοχέα του, τον κανναβινοειδή υποδοχέα 2 (CB2),
στη ρύθμιση ανοσολογικής ανοχής στο έντερο και στο πάγκρεας. Αυτό το έργο
επιδεικνύει έναν σημαντικό ανοσολογικό ρόλο για ένα ενδοκανναβινοειδές. Το
πικάντικο μόριο καψαϊκίνη (capsaicin, CP) έχει παρόμοιο αποτέλεσμα με το
ΑΕΑ. Ωστόσο, η CP δρα με τη δέσμευση του υποδοχέα βανιλλοειδούς TRPV1,
προκαλώντας τοπική παραγωγή ΑΕΑ, η οποία δρα μέσω του CB2. Δείχνουμε
ότι η δέσμευση των υποδοχέων κανναβινοειδών / βανιλλοειδών αυξάνει τον
αριθμό και την ανοσοκατασταλτική λειτουργία των ρυθμιστικών μακροφάγων
CX3CR1hi (Mφ), που εκφράζουν τα υψηλότερα επίπεδα τέτοιων υποδοχέων
μεταξύ των κυττάρων ανοσοποιητικού του εντέρου. Επιπλέον, ποντίκια
TRPV1-/- ή CB2-/- έχουν λιγότερα CX3CR1hi Mφ στο έντερο. Η αγωγή
ποντικών με CP επίσης οδηγεί σε διαφοροποίηση ενός ρυθμιστικού
υποσυνόλου κυττάρων CD4+, των κυττάρων Tr1, κατά τρόπο που εξαρτάται
από την IL-27 in vitro και in vivo. Σε μια λειτουργική επίδειξη, η ανοχή που
προκαλείται από τη δέσμευση του TRPV1 μπορεί να μεταφερθεί σε naïve
nonobese diabetic (NOD) ποντίκια [μοντέλο διαβήτη τύπου 1 (T1D)] με
μεταφορά κυττάρων CD4+ Τ. Περαιτέρω, η από του στόματος χορήγηση ΑΕΑ
σε ποντίκια NOD παρέχει προστασία από Τ1D. Η μελέτη μας αποκαλύπτει ένα
ρόλο για το ενδοκανναβινοειδές σύστημα στη διατήρηση της ανοσοποιητικής
ομοιόστασης στο έντερο / το πάγκρεας και αποκαλύπτει μια επικοινωνία
μεταξύ του νευρικού και του ανοσοποιητικού συστήματος χρησιμοποιώντας
διαφορετικούς υποδοχείς”.
* Rodríguez de Fonseca F, Del Arco I, Bermudez-Silva FJ, Bilbao A, Cippitelli A,
Navarro M “The endocannabinoid system: physiology and pharmacology” (Το
ενδοκανναβινοειδές σύστημα: φυσιολογία και φαρμακολογία) Alcohol
Alcohol. 2005 Jan-Feb;40(1):2-14.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15550444
Περίληψη
“Το ενδογενές σύστημα κανναβινοειδών (ενδοκανναβινοειδές σύστημα,
ΕΚΣ)είναι ένα πανταχού παρόν σύστημα σηματοδότησης λιπιδίων που
εμφανίστηκε νωρίς στην εξέλιξη και το οποίο έχει σημαντικές ρυθμιστικές
λειτουργίες σε όλο το σώμα σε όλα τα σπονδυλωτά. Τα κύρια
ενδοκανναβινοειδή (τα ενδογενή κανναβινοειδή που μοιάζουν με αυτά της
κάνναβης) είναι μικρά μόρια που προέρχονται από το αραχιδονικό οξύ, το
ανανδαμίδιο (αραχιδονουλοαιθανολαμίδιο) και η 2-αραχιδονυλογλυκερόλη,
τα οποία συνδέονται με μια οικογένεια υποδοχέων συζευγμένων με πρωτεΐνη
G, από τους οποίους ο κανναβινοειδής υποδοχέας CB(1) είναι πυκνά
κατανεμημένος σε περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με τον κινητικό
έλεγχο, τη γνωστική λειτουργία, τις συναισθηματικές αντιδράσεις, την
παρακινημένη συμπεριφορά και την ομοιόσταση. Εκτός του εγκεφάλου, το
ενδοκανναβινοειδές σύστημα είναι ένας από τους κρίσιμους διαμορφωτές
του αυτόνομου νευρικού συστήματος, του ανοσοποιητικού συστήματος και
της μικροκυκλοφορίας. Τα ενδοκανναβινοειδή απελευθερώνονται κατόπιν
αιτήσεως από προδρόμους λιπιδίων με τρόπο εξαρτώμενο από τον υποδοχέα
και χρησιμεύουν ως αγγελιοφόροι σηματοδότησης οπισθοδρόμησης σε
συνθέσεις GABAergic και γλουταμινεργικές, καθώς και διαμορφωτές
μετασυναπτικής μετάδοσης αλληλεπιδρώντας με άλλους νευροδιαβιβαστές
συμπεριλαμβανομένης της ντοπαμίνης. Τα ενδοκανναβινοειδή μεταφέρονται
σε κύτταρα με ένα ειδικό σύστημα πρόσληψης και αποικοδομούνται από δύο
καλά χαρακτηρισμένα ένζυμα, την υδρολάση αμιδίου λιπαρού οξέος και τη
λιπάση μονοακυλογλυκερόλης. Πρόσφατες φαρμακολογικές προόδοι έχουν
οδηγήσει στη σύνθεση αγωνιστών και ανταγωνιστών υποδοχέα
κανναβινοειδών, αναστολέων πρόσληψης ανανδαμιδίου και ισχυρών,
εκλεκτικών αναστολέων αποικοδόμησης ενδοκανναβινοειδών. Αυτά τα νέα
εργαλεία έχουν επιτρέψει τη μελέτη των φυσιολογικών ρόλων που
διαδραματίζουν τα ενδοκανναβινοειδή και έχουν ανοίξει νέες στρατηγικές για
τη θεραπεία του πόνου, της παχυσαρκίας, των νευρολογικών παθήσεων
συμπεριλαμβανομένης της πολλαπλής σκλήρυνσης, των συναισθηματικών
διαταραχών όπως του άγχους και άλλων ψυχιατρικών διαταραχών,
συμπεριλαμβανομένης της τοξικομανίας. Οι πρόσφατες εξελίξεις έχουν
συνδέσει ειδικά το ενδογενές σύστημα κανναβινοειδών με τον αλκοολισμό και
ο ανταγωνισμός των υποδοχέων κανναβινοειδών εμφανίζεται τώρα ως μια
πολλά υποσχόμενη θεραπευτική εναλλακτική λύση για την εξάρτηση από
αλκοόλ και την υποτροπή”.
* Silvestri C, Di Marzo V “The endocannabinoid system in energy homeostasis
and the etiopathology of metabolic disorders” (Το ενδοκανναβινοειδές
σύστημα στην ενεργειακή ομοιόσταση και την αιτιολογία των μεταβολικών
διαταραχών) Cell Metab. 2013 Apr 2;17(4):475-90.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23562074
Περίληψη
“Τα ενδοκανναβινοειδή και οι κανναβινοειδείς υποδοχείς CB1 είναι γνωστό
ότι παίζουν γενικευμένο ρόλο στην ενεργειακή ομοιόσταση. Ωστόσο, οι
κλινικές δοκιμές με την πρώτη γενιά αναστολέων CB1, που έχουν διακοπεί
λόγω ψυχιατρικών παρενεργειών, σχεδιάστηκαν αρχικά για να μειώσουν την
πρόσληψη τροφής και το σωματικό βάρος και όχι τους μεταβολικούς
παράγοντες κινδύνου που σχετίζονται με την παχυσαρκία. Σε αυτήν την
ανασκόπηση, συζητάμε πώς, εκτός από την προώθηση της ενεργειακής
πρόσληψης, τα ενδοκανναβινοειδή ελέγχουν το μεταβολισμό των λιπιδίων και
της γλυκόζης σε διάφορα περιφερειακά όργανα, ιδιαίτερα στο ήπαρ και τον
λιπώδη ιστό. Απευθείας δράσεις στους σκελετικούς μύες και στο πάγκρεας
εμφανίζονται επίσης. Αυτή η γνώση μπορεί να βοηθήσει στον σχεδιασμό
μελλοντικών θεραπειών για το μεταβολικό σύνδρομο”.
* Kunos G “Understanding metabolic homeostasis and imbalance: what is the
role of the endocannabinoid system?” (Κατανόηση της μεταβολικής
ομοιόστασης και ανισορροπίας: ποιος είναι ο ρόλος του ενδοκανναβινοειδούς
συστήματος;) Am J Med. 2007 Sep;120(9 Suppl 1):S18-24;discussion S24.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17720356
Περίληψη
“Τα ενδογενή ενδοκανναβινοειδή (Endogenous endocannabinoids, ECs)
(ανανδαμίδιο και 2-αραχιδονυλογλυκερόλη) αποτελούν μέρος του νευρικού
κυκλώματος που ρυθμίζεται με λεπτίνη και εμπλέκονται στη ρύθμιση της
όρεξης. Μία από τις θέσεις της οξειδογονικής δράσης των ECs συνεπάγεται
την ενεργοποίηση των κανναβινοειδών υποδοχέων 1 (CB1) στον πλευρικό
υποθάλαμο, από τον οποίο οι νευρώνες εμπλέκονται στη διαμεσολάβηση του
έργου ανταμοιβής τροφής στο limbic σύστημα. Σε ζωικά μοντέλα
παχυσαρκίας, ο φαρμακολογικός αποκλεισμός ή η γενετική απόσπαση των
υποδοχέων CB1 προκαλεί παροδική μείωση της πρόσληψης τροφής
συνοδευόμενη από παρατεταμένη απώλεια βάρους, μειωμένο πάχος και
αναστροφή ορμονικών/ μεταβολικών μεταβολών, όπως αυξημένα επίπεδα
λεπτίνης, ινσουλίνης, γλυκόζης, και τριγλυκεριδίου και μειωμένα επίπεδα
αδιπονεκτίνης πλάσματος (Acrp30). Ωστόσο, οι ευεργετικές επιδράσεις του
αποκλεισμού CB1 στο βάρος και στον μεταβολισμό δεν μπορούν να
εξηγηθούν μόνο από την καταστολή της όρεξης. Μελέτες σε ζώα
υποδεικνύουν ότι ο αποκλεισμός CB1 ασκεί μια άμεση περιφερειακή και
κεντρική επίδραση στον μεταβολισμό του λίπους. Ο αποκλεισμός του CB1
υποδοχέα με το rimonabant έχει αποδειχθεί ότι όχι μόνο μειώνει το βάρος και
το πάχος, αλλά και άμεσα ρυθμίζει το μεταβολισμό του λίπους στις
περιφερικές θέσεις στους σκελετικούς μύες, στον λιπώδη ιστό και στο ήπαρ.
Προκλινικές μελέτες σε ζώα υποδεικνύουν ότι ο αποκλεισμός CB1 δρα στα
λιποκύτταρα για να αυξήσει την έκφραση της Acrp30, στα ηπατοκύτταρα για
να μειώσει de novo τη λιπογένεση και να αυξήσει την οξείδωση των λιπαρών
οξέων και στους σκελετικούς μύες για τη μείωση των επιπέδων γλυκόζης
αίματος και ινσουλίνης. Με την παρεκβολή από μελέτες σε ζώα στην κλινική, ο
αποκλεισμός των υποδοχέων CB1 προσφέρει μια πολλά υποσχόμενη
στρατηγική όχι μόνο για τη μείωση του βάρους και του κοιλιακού λίπους αλλά
και για την πρόληψη και αντιστροφή των μεταβολικών επιπτώσεων”.
* Rumińska A, Dobrzyń A “[The endocannabinoid system and its role in
regulation of metabolism in peripheral tissues]” ([Το ενδοκανναβινοειδές
σύστημα και ο ρόλος του στη ρύθμιση του μεταβολισμού στους περιφερικούς
ιστούς]) [Article in Polish] Postepy Biochem. 2012;58(2):127-34.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23214136
Περίληψη
“Το ενδοκανναβινοειδές σύστημα (ΕΚΣ) περιλαμβάνει υποδοχείς
κανναβινοειδών (CB1R και CB2R), ενδογενείς λιπιδικούς συνδέτες
(ενδοκανναβινοειδή) και ένζυμα που συνθέτουν και αποικοδομούν αυτές τις
ενώσεις. Το ΕΚΣ εμπλέκεται στη ρύθμιση της λιπογένεσης και της χρήσης
λιπαρών οξέων στο ήπαρ, στους σκελετικούς μύες και στον λιπώδη ιστό. Η
ενεργοποίηση του υποδοχέα CB1 οδηγεί σε: (i) αύξηση της δραστικότητας των
παραγόντων μεταγραφής που ρυθμίζουν την έκφραση γονιδίου που
εμπλέκεται στη σύνθεση των λιπιδίων (SREBP-1c, PPARgamma), (ii) αναστολή
της ενεργοποιημένης από AMP πρωτεϊνικής κινάσης και (iii) μείωση της
οξείδωσης των λιπαρών οξέων. Επιπλέον, το αυξημένο επίπεδο
ενδοκανναβινοειδών συνδέεται με μειωμένη ευαισθησία στην ινσουλίνη
στους σκελετικούς μύες. Το ΕΚΣ συμμετέχει επίσης στη ρύθμιση της
διαφοροποίησης των λιποκυττάρων. Η παρούσα επισκόπηση συνοψίζει τις
τρέχουσες γνώσεις σχετικά με τη ρυθμιστική λειτουργία των
ενδοκανναβινοειδών και εξετάζει το ρόλο του ΕΚΣ στην παθογένεση των
μεταβολικών διαταραχών”.
* Pagotto U, Cervino C, Vicennati V, Marsicano G, Lutz B, Pasquali R “How
many sites of action for endocannabinoids to control energy metabolism?”
(Πόσες θέσεις δράσης για τα ενδοκανναβινοειδή για τον έλεγχο του
μεταβολισμού ενέργειας;) Int J Obes (Lond). 2006 Apr;30 Suppl 1:S39-43.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16570104
Περίληψη
“Τα πολλά υποσχόμενα αποτελέσματα που προέκυψαν από τις κλινικές
δοκιμές που χρησιμοποίησαν το Rimonabant για την αντιμετώπιση της
σπλαχνικής παχυσαρκίας και των σχετικών διαταραχών προώθησαν
πρόσφατα μια αξιοσημείωτη ώθηση για τη διεξαγωγή λεπτομερών ερευνών
σχετικά με τους μηχανισμούς δράσης των ενδοκανναβινοειδών στη ρύθμιση
της πρόσληψης τροφής και του ενεργειακού μεταβολισμού. Το
ενδοκανναβινοειδές σύστημα είναι γνωστό εδώ και πολλά χρόνια ότι παίζει
σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση των νευρωνικών οδών που μεσολαβούν στις
ιδιότητες ανταμοιβής των τροφίμων. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, με την
προηγμένη κατανόηση του κρίσιμου ρόλου του υποθαλαμικού νευρωνικού
δικτύου στη ρύθμιση της όρεξης, αρκετές μελέτες έχουν επίσης στρέψει την
προσοχή στον ορεξηγόνο ρόλο του ενδοκανναβινοειδούς συστήματος,
τεκμηριώνοντας τις γνωστές ιδιότητες διέγερσης της όρεξης των παραγώγων
του φυτόυ Cannabis sativa. Επιπλέον, τα τελευταία 2 χρόνια έχουν βρεθεί
αρκετές σχετικές δημοσιεύσεις που τονίζουν το ρόλο των ενδοκανναβινοειδών
ως σημαντικών παραγόντων σε διάφορες περιφερειακές μεταβολικές
διεργασίες. Μέχρι σήμερα, οι ρόλοι του ενδοκανναβινοειδούς συστήματος
στον επηρεασμό του ενεργειακού μεταβολισμού αποδείχθηκαν πιο
περίπλοκοι από ότι πιστεύαμε προηγουμένως. Ωστόσο, η ποικιλόμορφη
ικανότητα τροποποίησης τόσο των κεντρικών όσο και των περιφερειακών
διεργασιών υπογραμμίζει την κεντρική συμμετοχή του ενδοκανναβινοειδούς
συστήματος στον έλεγχο των μεταβολικών διεργασιών. Αυτή η ανασκόπηση
περιγράφει τους ρόλους των ενδοκανναβινοειδών και του κανναβινοειδούς
υποδοχέα τύπου 1 (CB1) στον έλεγχο της ενεργειακής ισορροπίας”.
* Bellocchio L, Mancini G, Vicennati V, Pasquali R, Pagotto U “Cannabinoid
receptors as therapeutic targets for obesity and metabolic diseases” (Οι
υποδοχείς κανναβινοειδών ως θεραπευτικοί στόχοι για την παχυσαρκία και τις
μεταβολικές παθήσεις) Curr Opin Pharmacol. 2006 Dec;6(6):586-91.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17027338
Περίληψη
“Ένας από τους πιο ενδιαφέροντες φαρμακολογικούς στόχους που
προτάθηκαν τα τελευταία δέκα χρόνια για την καταπολέμηση της
παχυσαρκίας και των σχετικών μεταβολικών διαταραχών είναι το
ενδοκανναβινοειδές σύστημα. Ο ρόλος του ενδοκανναβινοειδούς συστήματος
είναι κρίσιμος για τη ρύθμιση των ιδιοτήτων ανταμοιβής των τροφίμων, για
τον έλεγχο της ενεργειακής ισορροπίας ενεργώντας στα υποθαλαμικά
κυκλώματα που εμπλέκονται στην πρόσληψη τροφής και στον περιφερικό
μεταβολισμό επηρεάζοντας τα λιποκύτταρα, τα ηπατοκύτταρα, τα
μυοκύτταρα και τα παγκρεατικά ενδοκρινικά κύτταρα. Η παχυσαρκία φαίνεται
να είναι μια κατάσταση που συνδέεται με μια παθολογική υπερενεργοποίηση
του ενδοκανναβινοειδούς συστήματος. Επομένως, η αποκατάσταση ενός
φυσιολογικού ενδοκανναβινοειδούς τόνου με τον ανταγωνισμό του
κανναβινοειδούς υποδοχέα τύπου 1 (CB(1)) θα μπορούσε να βοηθήσει στη
σύλληψη τόσο της ανάπτυξης όσο και της διατήρησης της παχυσαρκίας”.